Янгиликлар
15
Soliq inspektorlari sayyor tekshiruvlarda bodi-kameradan foydalanishi shart
Tadbirkorlik subyektlarida o‘tkaziladigan sayyor soliq tekshiruvlarida soliq organlari xodimlari tomonidan videokameradan foydalanish bo‘yicha yangi tartib joriy etildi.
O‘zbekiston Respublikasi Prezidentining 2025-yil 10-dekabrdagi PF-246-son “Naqdsiz hisob-kitoblarni ommalashtirish va yashirin iqtisodiyot ulushini qisqartirishga qaratilgan qo‘shimcha chora-tadbirlar to‘g‘risida”gi Farmoni bilan tadbirkorlik subyektlarida o‘tkaziladigan ayrim tekshiruvlarni bodi-kameradan foydalangan holda amalga oshirish tartibi bosqichma-bosqich joriy etildi.
Soliq inspektorlari uchun bodi-kamera qachondan joriy etildi?
Mazkur Farmonning 1-ilovasiga muvofiq, Soliq qo‘mitasi tomonidan sayyor soliq tekshiruvlarini o‘tkazishda bodi-kameradan foydalanish 2026-yil 1-iyuldan 2027-yil 1-yanvargacha bo‘lgan davrda bosqichma-bosqich joriy etiladi.
Ya’ni, soliq organlari xodimlarining tadbirkorlik subyektlariga chiqib o‘tkazadigan sayyor soliq tekshiruvlarida bodi-kameradan foydalanish tizimi bosqichma-bosqich yo‘lga qo‘yilmoqda.
Farmonning 4-bandida 2026-yil 1-iyuldan boshlab nazorat qiluvchi organlar tomonidan tadbirkorlik subyektlarida o‘tkaziladigan belgilangan tekshiruvlarni bodi-kameradan foydalangan holda amalga oshirish tartibi bosqichma-bosqich joriy etilishi belgilangan.
Mobil videokameradan foydalanish majburiy
Bundan tashqari, O‘zbekiston Respublikasi Prezidentining 2025-yil 19-avgustdagi PF-138-son Farmoni bilan sayyor soliq tekshiruvlarini o‘tkazishda videokameradan foydalanish bo‘yicha aniq talab belgilangan.
Unga ko‘ra, 2026-yil 1-yanvardan boshlab sayyor soliq tekshiruvini o‘tkazishda mobil videokameradan foydalanish majburiy hisoblanadi.
Eng muhimi, Farmonda mobil videokameradan foydalanmasdan o‘tkazilgan sayyor soliq tekshiruvlari noqonuniy hisoblanishi belgilangan.
Bu tadbirkorlar uchun nimani anglatadi?
Shundan kelib chiqib, tadbirkorlik subyektiga sayyor soliq tekshiruvi bilan kelgan soliq organi xodimlarining tekshiruvni belgilangan tartibda video qayd etishi muhim huquqiy talab hisoblanadi.
Bunda tadbirkor:
tekshiruvning qonuniy asoslarini bilish;
tekshiruv jarayoni belgilangan tartibda videoga olinayotganiga e’tibor qaratish;
tekshiruv natijalari bo‘yicha o‘z e’tiroz va tushuntirishlarini bildirish;
tekshiruv tartibi buzilgan deb hisoblasa, qonunchilikda belgilangan tartibda shikoyat qilish huquqiga ega.
Muhim farq: “mobil videokamera” va “bodi-kamera”
Bu yerda ikki tushunchani aralashtirmaslik lozim.
PF-138-son Farmonga ko‘ra, 2026-yil 1-yanvardan sayyor soliq tekshiruvlarida mobil videokameradan foydalanish majburiy. Undan foydalanmasdan o‘tkazilgan sayyor soliq tekshiruvlari noqonuniy hisoblanadi.
PF-246-son Farmonda esa nazorat qiluvchi organlar tomonidan tadbirkorlik subyektlarida o‘tkaziladigan tekshiruvlarda bodi-kameradan foydalanishni bosqichma-bosqich joriy etish tartibi belgilangan. Soliq qo‘mitasi uchun ushbu tartib 2026-yil 1-iyuldan 2027-yil 1-yanvargacha joriy etiladi.
Demak, 2026-yil 1-yanvardan sayyor soliq tekshiruvlarida mobil videokameradan foydalanish majburiy. Mobil videokameradan foydalanmasdan o‘tkazilgan sayyor soliq tekshiruvi PF-138-son Farmon talabiga ko‘ra noqonuniy hisoblanadi.
Shu bilan birga, 2026-yil 1-iyuldan 2027-yil 1-yanvargacha Soliq qo‘mitasining sayyor soliq tekshiruvlarida bodi-kameradan foydalanish tizimi bosqichma-bosqich joriy etilmoqda.
Shu sababli tadbirkorlar sayyor soliq tekshiruvi jarayonida video qayd etish bo‘yicha qonunchilik talablariga rioya etilayotganiga e’tibor qaratishlari muhim.
Huquqiy asoslar:
O‘zbekiston Respublikasi Prezidentining 2025-yil 10-dekabrdagi PF-246-son Farmoni, 4-bandi va 1-ilovasi.
O‘zbekiston Respublikasi Prezidentining 2025-yil 19-avgustdagi PF-138-son Farmoni, 12-bandi “j” kichik bandi.
To‘rtko‘l tumani adliya bo‘limi
Yuridik xizmat ko‘rsatish markazi bosh yuriskonsulti D.Allabergenov