Янгиликлар
29
Huquqiy ong – taraqqiyot poydevori
Bugungi globallashuv jarayonlari jadallashib borayotgan davrda jamiyat taraqqiyoti bevosita fuqarolarning huquqiy ongi va huquqiy madaniyati darajasiga bog‘liqdir. Har qanday demokratik huquqiy davlatning mustahkam poydevori, avvalo, aholining qonunlarga hurmat bilan qarashi, o‘z huquq va majburiyatlarini chuqur anglashi bilan belgilanadi. Ayniqsa, yosh avlodning huquqiy bilim va ko‘nikmalarini shakllantirish bugungi kunning dolzarb vazifalaridan biri hisoblanadi.
O‘zbekiston Respublikasining Konstitutsiyasida qonun ustuvorligi asosiy tamoyillardan biri sifatida mustahkamlab qo‘yilgan. Unga ko‘ra, davlat organlari, mansabdor shaxslar va fuqarolar Konstitutsiya hamda qonunlarga rioya etishi shart. Bu norma jamiyatda adolat, tenglik va barqarorlikni ta’minlashga xizmat qiladi. Shu bilan birga, “Jamiyatda huquqiy madaniyatni yuksaltirish to‘g‘risida”gi normativ-huquqiy hujjatlar orqali aholining huquqiy savodxonligini oshirish davlat siyosatining ustuvor yo‘nalishlaridan biri etib belgilangan.
So‘nggi yillarda mamlakatimizda huquqiy targ‘ibot va huquqiy ta’lim tizimini takomillashtirish borasida keng ko‘lamli ishlar amalga oshirilmoqda. Jumladan, umumta’lim maktablari, akademik litsey va oliy ta’lim muassasalarida huquqiy fanlar o‘qitilishi takomillashtirildi, aholiga bepul huquqiy maslahatlar berish tizimi yo‘lga qo‘yildi. Elektron hukumat tizimi orqali fuqarolarning davlat xizmatlaridan foydalanish imkoniyatlari kengaytirildi. Bu esa fuqarolarning huquqiy bilimlarini amaliyotda qo‘llashiga xizmat qilmoqda.
Statistik ma’lumotlar ham ushbu yo‘nalishda ijobiy o‘zgarishlar kuzatilayotganini ko‘rsatadi. Xususan, yoshlar o‘rtasida sodir etilayotgan ayrim turdagi huquqbuzarliklar soni kamayib borayotgani huquqiy ong va madaniyatning yuksalayotganidan dalolat beradi. Biroq bu borada hali ham qilinishi lozim bo‘lgan ishlar yetarli. Ayniqsa, internet va ijtimoiy tarmoqlarda sodir etilayotgan huquqbuzarliklarning oldini olish, yoshlarni turli zararli g‘oyalardan himoya qilish dolzarb masala bo‘lib qolmoqda.
Davlatimiz rahbari Shavkat Mirziyoyev o‘z nutqlarida huquqiy ong va huquqiy madaniyat masalasiga alohida e’tibor qaratib, “Qonun ustuvorligini ta’minlash – adolatli jamiyat barpo etishning eng muhim shartidir”, deya ta’kidlab kelmoqda. Ushbu fikr bugungi kunda har bir fuqaro uchun hayotiy qoida bo‘lib xizmat qilishi zarur.
Huquqiy ongni yuksaltirishda ommaviy axborot vositalari, ta’lim muassasalari va davlat organlarining o‘zaro hamkorligi muhim ahamiyat kasb etadi. Ayniqsa, gazetalar, televideniye va internet nashrlari orqali aholiga sodda va tushunarli tilda huquqiy axborot yetkazish muhimdir. Bu esa fuqarolarning qonunlarga bo‘lgan hurmatini oshiradi va huquqbuzarliklarning oldini olishga xizmat qiladi.
Xulosa qilib aytganda, huquqiy ong – jamiyat taraqqiyotining mustahkam poydevoridir. Qonunlarga hurmat, huquqiy bilim va mas’uliyat hissi yuqori bo‘lgan jamiyatgina barqaror rivojlanadi. Shu bois har bir fuqaro, ayniqsa yoshlar, huquqni bilishi va unga amal qilishi orqali mamlakat ravnaqiga o‘z hissasini qo‘shishi zarur.
Beruniy tumani adliya bo`limi
Yuridik xizmat ko`rsatish markazi bosh yuriskonsulti A.Palwanov