Янгиликлар
20
Shańaraqtaǵı ajırımlardıń aldın alıw ilajları
Shańaraqtaǵı ajırımlardıń aldın alıw ilajları
Jámiyetimizde shańaraq bekkemligin saqlaw, perzentlerdiń baxıtlı turmısta jasawına erisiw ushın qanday ámeliy jumıslar islewimiz tiyis? Qanday islesek ajırımlardıń aldın alıw mumkin, degen sorawlar payda boladı.
Shańaraqtıń baxıtlı turmısına erisiw ushın birinshi nawbette erte turmıs qurıwdın aldın alıw áhmiyetli orın tutadı. Ekinshi másele, perzentlerimizdi ózine múnásip turmıs joldas tańlawda aljasıqqa jol qoymawdı shańaraqta tereń sińdiriw úlken áhmiyetke iye.
Ózbekstan Qaharmanı jazıwshı, shayır Ozod Sharafiddinovtıń shańaraq haqqında ájayıp pikiri bar. Onda “Shańaraq insannıń barlıq sır ándiyshelerin ózinde jámlegen altın sandıq, onı baxıt fabrikası dep atasaqta boladı. Tiykarınan insannıń quwanısh-shadlıǵı, ǵam-dártleri, hásiret kóz jaslarıda shańaraqtan baslanadı. Sonın ushında shańaraqtı kelin-kúyewdi insan etip tarbiyalaytuǵın teńsiz mektep esaplayman.Onın kitapların tınımsız oqıw, sabaqlarınan úlgi alıw qanday jaǵımlı” delingen.
Adamlar kóbinshe bir-biriniń qádirine jete bermeydi. Sál narsege nalıydı hám bir-biriniń kewline tiyedi. Bunday jaǵdaylar kóbinese shańaraqlarda tez-tez ushırasıp turadı. Bir-birin keshire almaslıq sebepli erli-zayıplılar arasında ajırasıwlar kelip shıǵıdı. Bul, shańaraq ushında jámiyet ushında ózinin zıyanlı tásirin kórsetedi.
Arada perzentlerdiń tiri jetim bolıp ósiwine alıp keledi. Tiri jetimler kem-kewil bolıp ósedi. Júregi azarlı, janı jábirli er jetedi. Ármanlı jasaydı.
Jámiyette shańaraqtan shańaraq payda bolıp barıwı jazılmaǵan insanıylıq nızım. Sonın ushında jas shańaraq payda bolgannan keyin onı qollap-quwatlap, ayaqqa turıp ketiwine járdem kórsetiw arqalı jámiyetten óz ornına iye bolıwına erisiledi.
Shańaraqqa eń qáwipli nárse bul-ajırım. Demek, ajırımlardıń aldın alıw ushın gúres-sol shańaraq tiregi bolgan erli-zayıplınıń ata-anaları, tuwǵan-tuwısqanları, sonınan qonsı-qoba menen máhálle belsendileri, el-tore aǵaları tárepinen teńdey alıp barılsa óz nátiyjesin beredi.
Biz jámiyettiń tiykarǵı aǵzası bolǵanımız ushın tikkeley juwapkermiz. Tárbiya júda keń túsinik. Sonın ishinde perzentti keshirimli, keń peyil bolıwǵa tárbiyalaw úlken áhmiyetke iye. Bunday tárbiyalanǵan perzent tek ǵana shańaraqta emes, xalıq arasında abıray-ataqqa iye bolatuǵın insan bolıp jetilisedi.
Ajırımlardıń aldın alıwda jámiyetlik belsendiler úgit-násiyat jumısların tınımsız ámelge asırıp barıwı jaqsı natiyjesin beredi dep oylayman. Bunda óngen-ósken, el arasında úlken abırayǵa erisken adamlardıń shańaraqların mısal etip keltirip, jaslar arasında túsinik berilse, teleradio, internet-saytları, gazeta jurnallar áhmiyetli temalarda jariyalılıq jumıslar alıp barılsa ruxıy-mánáwiy azıq sıpıtında jaslar tarbiyasında, shańaraqlarda ajırımlardıǵń aldın alıwǵa paydalı tásirin tiygizer edi.
Dúnyanıń kópshilik ellerinde házir psixologlardıń xızmetinen paydalanıw keń háwij alǵan. Túsinispewshilik bolǵan shańaraqqa psixologtıń járdemi kórsetilse bulda óz nátiyjesin berip, ajırım jaǵdayında turǵan shańaraqtı saqlap qalıwga paydalı tásirin tiygizedi.
Shańaraqlardıń pútinligi, baxtı bul-el baxtı. Sonın ushında ajırımlardıń aldın alıw ushın bar imkaniyat hám múmkinshiliklerimizdi jumsawımız tiyis. Shańaraqlardıń awızbirshiligi hám baxıtlı turmısın támiyinlew arqalı biz elimizdiń baxıtlı keleshegin támiyinleymiz.
Shomanay rayonı ádillik bólimi
PHAJ bólimi 1-dárejeli inspektorı P.Ibraimova