Янгиликлар
Korrupsiya – jamiyat va ta’limga jiddiy xavf
Korrupsiya – jamiyat va ta’limga jiddiy xavf
Korrupsiya bugungi kunda dunyoning deyarli barcha mamlakatlarida uchraydigan eng dolzarb muammolardan biridir. U jamiyatning iqtisodiy, siyosiy va ijtimoiy rivojlanishiga katta zarar yetkazadi. Ayniqsa, ta’lim tizimidagi korrupsiya kelajak avlodning sifatli bilim olishini izdan chiqarib, jamiyat taraqqiyotiga jiddiy to‘siq bo‘ladi.
Avvalo, korrupsiya deganda mansabdor shaxslarning o‘z vakolatlaridan shaxsiy manfaat yo‘lida foydalanishi tushuniladi. Bu jarayon pora olish, tanish-bilishchilik, adolatsiz qarorlar qabul qilish kabi ko‘rinishlarda namoyon bo‘ladi. Natijada jamiyatda adolat tamoyillari buziladi, ishonch yo‘qoladi.
Ta’lim sohasida korrupsiya ayniqsa xavflidir. Chunki bu soha jamiyatning kelajagini belgilaydi. Agar o‘quvchilar va talabalar bilim asosida emas, balki pul yoki tanish orqali baho olsalar, ularning bilim darajasi past bo‘ladi. Bu esa malakasiz mutaxassislarning ko‘payishiga olib keladi. Masalan, yetarli bilimga ega bo‘lmagan shifokor yoki muhandis jamiyat uchun katta xavf tug‘dirishi mumkin.
Bundan tashqari, korrupsiya yoshlar ongiga ham salbiy ta’sir ko‘rsatadi. Ular halol mehnat orqali emas, balki noqonuniy yo‘llar bilan muvaffaqiyatga erishish mumkin degan noto‘g‘ri fikrni qabul qilishadi. Bu esa jamiyatda axloqiy qadriyatlarning yemirilishiga olib keladi.
Jamiyat rivoji uchun esa eng muhim omillardan biri – ishonchdir. Korrupsiya mavjud bo‘lgan joyda esa bu ishonch yo‘qoladi. Fuqarolar davlat tizimiga, ta’lim muassasalariga va hatto bir-biriga nisbatan ishonchsiz bo‘lib qoladi. Bu esa ijtimoiy barqarorlikka ham salbiy ta’sir qiladi.
Korrupsiyaga qarshi kurashish uchun birinchi navbatda ochiqlik va shaffoflikni ta’minlash zarur. Ta’lim tizimida imtihonlar va baholash jarayonlari adolatli va nazorat ostida bo‘lishi kerak. Shuningdek, yoshlar orasida halollik, vijdonlilik kabi qadriyatlarni shakllantirish muhim ahamiyatga ega.
Xulosa qilib aytganda, korrupsiya jamiyat va ta’lim tizimi uchun jiddiy xavf hisoblanadi. Uni bartaraf etish uchun har bir fuqaro o‘z hissasini qo‘shishi, halollik va adolat tamoyillariga amal qilishi zarur. Faqat shundagina sog‘lom va taraqqiy etgan jamiyatni barpo etish mumkin.
Muhiddin Hayitboyev
QR Adliya vazirligi sho'ba bosh maslahatchisi