Янгиликлар
19
Neke dúzıwdıń huqıqıy áhmiyeti
Shańaraq-jámiyettiń tiykarǵı buwını. Shańaraq-bul erkek penen xayaldń óz-ara razılıǵı, erkinligine tiykarlanıw, nızamlı nekeden ótip birge turmıs qurıw maqsetinde, keleshekte salamat shańaraqtıń salamat perzent kóriwdi hám tárbiyalawdı názerde tutadı.
Shańaraq kodeksiniń eń baslı wazıypası shańaraqtı bekkemlew shańaraq qatnasıqları xúrmet izzet bir birewge járdem beriwden ibarat.
Ózbekstan Respublikası Shańaraq kodeksiniń 2-bólim Z-babınıń 13-statyasınan 17-statyaǵa shekem neke dúziw tártibi hám shártleri kórsetilgen, Neke puqaralıq halatı akt jazıwların dizimge alıw organlarında dúziledi. Diniy úrp-ádetlerge baylanıslı dúzilgen neke xuqıqıy áhmiyetke iye emes. Neke dúziw nekeleniwshilerdiń puqaralıq halatı akt jazıwların dizimge alıw organlarında arza bergennen keyin 1 ay ótkennen soń, ózleriniń qatnasında ámelge asırıladı.
Úzirli sebepler bolǵanda PHAJ bóliminde 1 ay múddeti qısqartıwı múmkin. Ayrıqsha jaǵdaylarda nekege arza bergen kúni dúziliwi múmkin (hámledarlıq, balaları) bolsa. Neke dúziw ıqtıyarıy. Neke dúziw ushın bolajaq erli-zayıplı óz razılıǵın erkin pikirlewge iye bolıwı kerek. Neke jası er hám xayallar ushın 18 jas dep belgilengen. Ózbekstan Respublikası Shańaraq kodeksiniń 17-statyasında nekeleniwshi shaxslardı mámleketlik den-sawlıqtı saqlaw bólimlerinen biypul medicinalıq kórikten ótkeriliwi kórsetilgen.
Ózbekstan Respublikası Ministrler Kabinetiniń 2003-jıl 25-avgusttaǵı 365-sanlı «Nekeleniwshi shaxslardı medicinalıq kórikten ótkeriw haqqında rejeni tastıyıqlaw haqqında»ǵı qararı qabıl etilgen bolıp usı rejege tiykar, nekeleniwshiler psixikalıq, narkologik, tuberkulyoz, teri hám spid kesellikler boyınsha medicinalıq kóriginen ótkeriwi belgilengen.
Salamat awladtı dunyaǵa keltiriwde, ırsıy keselliklerdiń aldın alıwda bul qarardıń áhmiyeti úlken. Puqaralardıń reproduktiv salamatlıǵın bekkemlew, erte nekelerdiń aldın alıw, ana hám bala densawlıǵın bekkemlew boyınshada bir qatar húkimet dásturleri qabıllanıp; turmısqa endirilip, olar boyınsha kóplegen is ilajlar, úgit násiyat jumısları ámelge asırılmaqta.
PHAJ bólimleri janınan shańaraqqa tayarlaw ushın nekeden ótiwden bir ay aldın Jas shańaraq qurıwshılar mektebinde jaslarǵa sabaq beriledi. Jaslar nekeden aldın kim menen shańaraq qurıp atırǵanın tereń oylanıp kórse, shańaraqlıq turmısqa tayar bolsa, hesh qanday mashqalaǵa orın qalmaydı.
Shańaraqtaǵı kelispewshilikler, erli zayıplılardıń bir-birin túsinbewlerin, perzentler tárbiyasına biyparwalıǵı sebepli jınayatqa qol urıp atırǵanlıǵıda máseleniń qanshelli áxmiyetli ekenliginen derek beredi. Jaqsı niyetler menen qurılatuǵın shańaraqtı hár qanday ǵárezli niyetli kimselerden qorǵaw ushın kúyew hám kelin iyin tiresip gúresse turmısı jaqsılanadı.
Kegeyli rayonı ádillik bólimi
PHAJ bólimi inspektorı Sh.Shalabaev