Янгиликлар
23
Korrupsiya va jinoyatchilik: Jamiyat taraqqiyotiga tahdid
Bugungi kunda har bir davlat o‘zining taraqqiyot strategiyasida qonun ustuvorligini ta’minlash, adolatli jamiyatni qurish va fuqarolarning farovonligini oshirishga alohida e’tibor qaratmoqda. Ammo bu yo‘lda duch kelinayotgan eng jiddiy to‘siqlardan biri bu — korrupsiya va jinoyatchilikdir. Ular nafaqat qonunbuzarlik, balki ijtimoiy-iqtisodiy barqarorlikka ham katta xavf tug‘diradi.
Korrupsiya — bu mansab vakolatini suiiste’mol qilish orqali shaxsiy manfaat ko‘zlash holatidir. U davlat boshqaruvi tizimining ishonchliligiga putur yetkazadi, fuqarolarda adolatsizlik tuyg‘usini uyg‘otadi va natijada jamiyatda befarqlik, norozilik kuchayadi. Eng achinarlisi shuki, korrupsiya ta’lim, sog‘liqni saqlash, huquq-tartibot kabi hayotiy sohalarga ham kirib borib, keng aholi qatlamlariga salbiy ta’sir ko‘rsatadi.
Jinoyatchilik esa korrupsiyadan farqli ravishda bevosita fuqarolarning xavfsizligiga tahdid soladi. Bugungi kunda o‘g‘irlik, talonchilik, firibgarlik kabi jinoyatlar ko‘plab sodir etilayotganining guvohi bo‘lmoqdamiz. Jinoyatchilik darajasi yuqori bo‘lgan jamiyatlarda sarmoya kiritish susayadi, turizm rivojlanmaydi, yoshlar jinoyatchilik yo‘liga kirish xavfi ostida qoladi.
Biz O‘zbekiston fuqarosi sifatida bunday holatlarga tomoshabin bo‘lmasdan, balki birgalikda kurashib borishimiz kerakdir. Shuningdek, bugungi kunda korrupsiya va jinoyatchilikka qarshi kurashish davlat siyosatining ustuvor yo‘nalishlaridan biridir. Bu borada quyidagi choralar muhim ahamiyatga ega:
- Huquqiy savodxonlikni oshirish: Har bir fuqaro o‘z huquq va majburiyatlarini bilsa, jinoyatga qarshi immunitet shakllanadi.
- Ochiqlik va shaffoflikni ta’minlash: Davlat idoralari faoliyatida ochiqlik bo‘lsa, korrupsiya uchun imkon qolmaydi.
- Jazo muqarrarligi tamoyili: Jinoyat sodir etgan har bir shaxs albatta javobgarlikka tortilishi kerak — bu boshqalarga saboq bo‘ladi.
- Jamoatchilik nazorati: OAV va fuqarolik jamiyati institutlari faol bo‘lsa, jinoyat holatlari tez aniqlanadi va fosh etiladi.
Xulosa o‘rnida aytishim joizki, korrupsiya va jinoyatchilikka qarshi kurash — bu nafaqat huquq-tartibot organlarining, balki butun jamiyatning burchidir. Har bir fuqaro bu illatlarga qarshi befarq bo‘lmasligi, halollik, qonuniylik, adolat kabi qadriyatlarga sodiq bo‘lishi kerak. Zero, kuchli fuqarolik jamiyati va qonun ustuvorligi bo‘lmagan joyda barqaror taraqqiyot bo‘lishi mumkin emas.
Beruniy tumani adliya bo'limi
DXM yetakchi mutaxassisi J.Jumabayev