Янгиликлар
13
KIBERQÁWIPSIZLIK HAQQÍNDA
KIBERQÁWIPSIZLIK HAQQÍNDA
2022-jıl 15-aprel kúni Ózbekstan Respublikası «Kiberqáwipsizlik haqqında»ǵı Nızamı qabıl etildi. 40 statyadan ibarat bolǵan Nızam óz kúshine kirdi. Nızamǵa kóre, Ózbekstan Respublikasında kiberqáwipsizlik tarawındaǵı birden-bir mámleketlik siyasatın Ózbekstan Respublikası Prezidenti belgileydi (10-statya), Mámleketlik qáwipsizlik xızmeti bolsa kiberqáwipsizlik tarawındaǵı wákillikli mámleketlik organı bolıp esaplanadı.
Nızamda tarawdaǵı tiykarǵı túsinikler keltirilip berilgen. Soǵan kóre, kiberjınayatshılıq - maǵlıwmatlardı iyelew, onı ózgertiw, joq qılıw yamasa maǵlıwmat sistemaları hám resursların isten shıǵarıw maqsetinde kiberortalıqta dásturiy tamiynat hám texnikalıq úskenelerden paydalanılǵan halda jınayat jıyını esaplanadı.
Kiberqáwipsizlikti tamiynlewdegi tiykarǵı princepler – nızamshılıq, shahs hám mámleketlik máplerin qorǵaw, sistemanı jaratıwda mahálliy ústemlik beriw esaplanadı.
Kiberjınayachılıq hám onı sádir etip atırǵan shaxslardıń sheńberi bolsa jıldan-jılǵa keńeyip atırǵanın turmıstıń ózi kórsetpekte.
Kiberaldawshılıq - bul internet tarmaǵı arqalı buzǵınshınıń qastan birewge materiallıq yamasa ruwxıy jetkeriw procesi bolıp tabıladı. Búgingi kúnde kiberaldawshılıqtıń ayqın kórinisi - jábirleniwshiniń finanslıq maǵlıwmatların urlıq penen qolǵa kirgizip, oǵan materiallıq hám ruwxıy zıyan jetkeriw jaǵdayları keń tarqalmaqta.
Nızamda hám basqa kóplep hújjetler uxsap Ózbekstan Respublikası qosılaǵan halıqaralıq shártnamalarda názerde tutılǵan basqasha qaǵıydalarǵa ústemlik berilgen. Atap aytqanda, halıq aralıq shártnamada «Kiberqáwipsizlik haqqında»ǵı nızamda basqa qaǵıyda názerde tutılǵan bolsa, halıq aralıq shártnamanıń normaları qollanıladı.
Mámleketlik qáwipsizlik xızmeti Ózbekstan Respublikası nızamshılıǵı hám halıq aralıq shártnamaların muwapıq, halıq aralıq kiberjınayatshılıqqa qarsı gúresiw máselelerine tiyisli maǵlıwmatlardı shet mámleketlerge hám halıq aralıq shólkemlerge soraw jiberip aladı.
Ózbekstan Respublikasında usı kúnge shekem «Kiberqáwpsizlik» máselesi boyınsha nızam hújjetleri jeterli emes edi. Sebebi bul túsinik hám soǵan uxsaǵan jınayatlar jaqın arada payda boldı.
Moynaq rayonı ádillik bólimi
yuridikalıq xızmet kórsetiw orayı baslıǵı M.Koluzanov