Янгиликлар
20
Konstitutsiyada gender teńligi
O`zbekstan Respublikasınıń tiykarǵı nızamı bolǵan Konstitutsiyanıń 58-statyasına kóre, hayal-qızlar hám erkekler teń huqıqlı esaplanıwı hám jámiyette hayal-qızlar hám erkekler ushın teń sharayatta jasawı ushın mámleket tárepinen tiyisli sharayatlar jaratıp beriliwi belgilengen.
Bunnan kóriwimiz múmkin, mámleketimizde hayal-qızlardıń huqıqların qorǵaw olarǵa ádil sharayatlar jaratıw konstitutsiyalıq dárejedegi normativ huqıqıy hújjet penen kepillengen.
Usı normaǵa tiykar kóplegen tarawlardaǵı normalarǵa hayal-qızlar ushın sharayatlar jaratıwgá qaratılǵan normalardan tısqarı, arnayı olar ushın jeńilliklerdiń belgilengenligin hám kóriwimiz múmkin. Máselen, Miynet Kodeksine tiykar hayallar ushın hámledarlıq hám tıwıw boyınsha 126 kúnlik dem alısları, bala tarbiyası ushın 3 jıllıq dem alıslar hám 3 jasqa tolmaǵan perzenti bar bolǵan jumıs islewshi hayallar ushın jumıs waqtında perzentin awqatlandırıw ushın beriletuǵın dem alıslar belgilengen.
Sonday-aq, nızamshılıqta hayal qızlarǵa sharayat hám imkaniyat jaratıwǵa qaratılǵan kóplegen normalardı, bunda, bilimlendiriw, turaq jay menen támiynlew ham bántlik tarawların mısal etip keltiriwimiz múmkin.
Álbette, hayal-qızlar ushın bunday imkaniyatlardıń belgileniwi jámiyette olardıń rolin arttırıw arqalı erkekler menen teńdey statustaǵı shaxslar ekenligin kórsetiwden ibarat.
Bularǵa bolsa, óz gezeginde ótken dáwirlerdegi hayal-qızlarǵa bolǵan teń huqıqlılıqtıń buzılıwı, jámiyette olarǵa bolǵan tómen kóz qarastıń júzege kelgenli sebep bolǵan.
Yaǵnıy, diniy yaki basqa kóz qaraslardan kelip shıqqan halda, hayal-qızlardıń er adamlardan ajıralıp turıwlarına jol qoyılǵan. Biraq, sonıń menen birge, hayal-qızlardıń er adamlardan ajıralıp turıwlarında hám unamlı kóz qarastan kóriw múmkin bolǵan jaǵday ekenligin, olardıń fizikalıq imkaniyatı, etik hám estetik túsinikleri óz aldına másele ekenligin esapqa alǵan halda olardı awır yaki qolaysız jaǵdaylardan qorǵaw kóz qarasında jantasılıw múmkinligin esten shıǵarıp bolmaydı.
Máselen, hayal-qızlar ushın kópshilik mámleketlerde áskeriy xızmetti atqarıw belgilenbegen. Bul hám óz gezeginde hayal-qızlardı awır sharayatlardan qorǵawǵa qaratılǵan jantasıw ekenligin kóriw múmkin.
Qaraózek rayonı ádillik bólimi baslıǵı A.Iskenderov